(یلدا) یک واژه ی سریانی به معنای: کودک ، ثمر و میوه است.این شب که طولانی ترین شب سال است در حقیقت شب انقلاب زمستانی است که بعد از آن آفتاب از برج قوس (نیماسپ) به برج جدی تحویل می شود و روزها اندک اندک بلندتر می گردد. این طولانی ترین شب سال در نظر ایرانیان نحس بوده ، زیرا علاوه بر اینکه مردم در سرمای سخت زمستان دیر زمانی از دیدار خورشید محروم بودند، بنابر عقاید مذهبی نیز می پنداشتند که این شب طولانی ترین حمله ی اهریمن را در بر دارد و چون فردای آن شب روشنایی غالب میشد و روز طولانی می گشت مردم برای دفع نحوست آن شب و باز آمدن خورشید در فردای آن شب ، به شادی می نشستند و گرد هم به درو آتش جمع می شدند و در انتظار بر آمدن خورشید و در واقع زایش دوباره ی خورشید بودند که نحوست شب دراز را با تولد خود از میان می برد.از جهت دیگر طبق  تقویم اوستایی سال با فصل سرد آغاز می شد.

واژه ی سال مشتق از واژه ی سارادا به معنی سرد است. این می رساند که سال اوستایی روزگاری با فصل سرما یعنی از نقطه ی انقلاب زمستانی و اول ماه آغاز می شده است.آغاز سال عبارت بود از دوباره پیدایی خورشید و آن اول دی ناه بود.

ایرانیان معتقد بودند که مهر در چنین شبی متولد شده است و زمانی که این آیین به صورت یک دین به روم رفت یعنی سی ام آذر مصاف با بیست و یکم دسامبر بود که موسوم به روز مقدس مهرپرستان شد.در سده چهارم میلادی در اثر اشتباه حساب در کبیسه ، روز بیست و پنجم دسامبر به نام روز تولد مهر شکست ناپذیر در میان مردم میترا پرست روم رایج شد.

بعد از ظهور مسیحیت در روم بیستر آداب و رسوم مهری به این مذهب منتقل شد از جمله آن که میلاد مهر نجات دهنده به حضرت عیسی مسیح نجات بخشنده منتسب گشت و با پیشرفت مسیحیت در همه جا از جمله در مشرق زمین رواج یافت و با مسیحیت سریانی به ایران بازگشت و شب یلدا نامیده شد.

آن چه از شب یلدا برای ایرانیان باقی مانده ، شب نشینی آن است. مردم در این شب سفره ی مخصوصی می گسترند و از میان میوه ها بیشتر انار و از میان سبزی ها بیشتر هندوانه می خورند ، زیرا گل انار و گل هندوانه سرخ رنگ اند و مهریان به رنگ سرخ دلبستگی زیاد داشتند. مهریان سرخی بامدادی پیش از برآمدن آفتاب را مظهر جلوه ی ایزد مهر می دانستند.

از اینجا هم دیدن کنید